Resen araştırma ilkesi, hakimlerin tarafların sunduğu delillerin ötesinde, kendi inisiyatifleriyle delil toplama yetkisini ifade eder. Kamu düzenini ilgilendiren davalarda önemi büyüktür. Bu ilkenin detayları ve uygulama alanları hakkında bilgi edinin.


Resen araştırma ilkesi ne anlama gelir?

Resen araştırma ilkesi, yargı süreçlerinde hakimin rolünü vurgulayan önemli bir kavramdır. Bu ilke, hakimlerin yalnızca tarafların sunduğu delillere dayanmakla kalmayıp, kendi inisiyatifleriyle de gerekli bilgileri ve belgeleri toplama yetkisine sahip olduklarını belirtir. Bu durum, özellikle kamu düzenini etkileyen davalarda, adaletin sağlanmasına önemli katkılar sunar.

Resen araştırma ilkesi, dava malzemesinin toplanmasına ilişkin olup, davaya konu olayların ve ispata yarayan delillerin yargılamaya dahil edilmesi sürecini konu eder.

Bu ilkeye göre:

  • Hakim, tarafların ileri sürmedikleri vakıaları ve delilleri re’sen dikkate alır.
  • Kamu düzenini ilgilendiren davalarda, hakim, tarafların getirmelerine bağlı kalmaksızın, kendiliğinden araştırma yapabilir.
  • İddiayı ve savunmayı genişletme ve değiştirme yasağı uygulanmaz.

Resen araştırma ilkesi, vergi yargısı, idari yargılama ve boşanma davaları gibi belirli alanlarda uygulanır.

Bu ilke, HMK'da açıkça düzenlenmemiş olup, 385. maddede "resen araştırma ilkesi" olarak belirtilmiştir.

Diğer Hukuk Yazıları

Renk körlüğü engel sayılır mı?

Renk körlüğü, bazen kişilerin günlük yaşamlarını etkileyen bir durum olsa da, resmi olarak engel sayılıp sayılmadığı konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Bu durum, kişinin mesleki seçimleri ve sosyal yaşamı üzerinde etkili olabilir. Renk algısındaki bu bozulma,...

Reklam yasağını kim denetliyor?

Reklam yasaklarının denetimi, çeşitli kurumlar tarafından titizlikle yürütülen bir süreçtir. Bu süreç, özellikle belirli meslek gruplarının ve ticari faaliyetlerin belirli etik kurallara uygun olarak yürütülmesini sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. Ülkemizde bu denetimi üstlenen başlıca kuruluşlar, reklamların...

Resen karar verme yetkisi nedir?

Resen karar verme yetkisi, hukuki süreçlerin belirli bir hız ve etkinlikte yürütülmesini sağlayan önemli bir mekanizmadır. Bu yetki, mahkemelerin veya idari otoritelerin, herhangi bir talep olmaksızın, yasaların kendilerine tanıdığı yetkilerle hareket ederek karar alabilmelerini ifade...

Resen mükellefiyet tesis ne demek?

Resen mükellefiyet tesis, vergi mükelleflerinin faaliyetlerinin sona ermesine rağmen bu durumu vergi dairesine bildirmemesi halinde devreye giren bir süreçtir. Bu durum, vergi dairesinin yapılan inceleme ve yoklamalar sonucunda mükellefiyet kaydını kendiliğinden sona erdirmesini ifade eder....
Hukuk